Category Archives: [NL1-1] Economische politiek: analyse & commentaar

Klik titel van publicatie voor de PDF daarvan [37 titels 1992-2015].

[2014] Kleinere inkomensverschillen door Rutte-II?

Het kabinet verkleint de inkomensverschillen niet. De in december 2013 aangenomen eerste begroting van Rutte-Asscher heeft inkomenseffecten van 2014 tot en met 2017. De hogere inkomens leveren geen extra bijdrage aan het oplossen van de crisisproblemen. Het kabinet laat de huishoudens met een middeninkomen van bruto €27.000 tot €59.000 daarvoor opdraaien.

Kabinet zegt inkomensverschillen te verkleinen maar houdt hogere inkomens uit de wind. Het Financieele Dagblad, 8 januari 2014

[2014] Pensioenstelsel benadeelt lagere inkomens

Het aanvullend pensioenstelsel bestendigt niet slechts de inkomensverschillen, maar op belangrijke onderdelen versterkt het de verschillen. (Kort opinie-artikel.)

Aanvullend pensioenstelsel benadeelt lagere inkomens. Follow the Money, en Joop.nl 19 mei 2014

[2013] SNS: Kabinet schenkt banken 4,7 mld

Als de SNS-bank failliet zou zijn gegaan dan had dit de overige banken €5 miljard gekost. Onder de “Dijselbloem-regeling” zijn banken slechts €0,3 miljard kwijt. Het verschil van €4,7 miljard is een fors geschenk voor de banken: een door het kabinet gedwongen geschenk van ons allemaal aan de banken (gemiddeld €625 per huishouden).

SNS: Rutte-II schenkt de banken €4,7 miljard. Spanning, 2013 (2), pag. 9.

[2012] Democratisering economie

Als de werknemers de helft van de leden van de Raad van Commissarissen van de bedrijven kiezen, is dat een eerste stap naar democratisering van de economie.

Een stap naar democratisering van de economie: de gekozen Raad van Commissarissen. Spanning,14 (10), december 2012, pag.18-20.

[2011] Regeerakkoord Rutte-I 2011-2015 (ten einde in 2012)

Het kabinet Rutte-I (Rutte-Verhagen) regeerde van 14 oktober 2010 tot en met 5 november 2012. Het regeerakkoord strekte van 2011-2015. Dit artikel bespreekt in twee bladzijden de kern van dat regeerakkoord.

De kern van het regeerakkoord 2011-2015. Spanning, 13/1 (januari 2011), pag. 20-21.

[2010] Divergente politieke verhoudingen in de Kamers: winkeltijdenwet vuurproef

De politieke verhoudingen in beide Kamers zijn sinds kort niet gelijkgestemd. Op 16 november debatteert de Eerste Kamer over het eerste controversiële wetsvoorstel na het aantreden van het kabinet Rutte-I (op 14 oktober 2010). Het gaat om een wetsvoorstel over aanpassing van de winkeltijden, met name de zondagopenstelling. Natuurlijk staat het de partijen in de Eerste Kamer vrij om andere posities in te nemen dan in de Tweede Kamer. Maar dat zou dan wel gepaard moeten gaan met een gedegen inhoudelijke onderbouwing ervan en die hebben we nog niet gezien.

Aanscherping winkeltijdenwet vuurproef voor Senaat (met Arjan Vliegenthart). Nederlands Dagblad, 15 november 2010.

[2009] Energiebesparing op commando

Minister Van der Hoeven speelt hoog spel met haar plan voor ‘slimme’ energiemeters – op weigering van de meter staat een straf van maximaal een half jaar gevangenis.

Energiebesparing op commando. Het Financieele Dagblad, 31 maart 2009

[2008] Solidariteit aan de top

Het wetsvoorstel “belastingheffing op excessieve beloningsbestanddelen” vergroot per saldo inkomensongelijkheid. Het voorstel doet dus niet wat de naam doet verwachten.

Solidariteit aan de top, Het Financieele Dagblad , 9 december 2008

[2008] Depressie dreigt; Afzet kun je stimuleren

Het ziet ernaar uit dat we niet belanden in een ‘gewone’ recessie met een neergang van 1-2 jaar, maar dat we een langdurige neergang — een depressie — tegemoet gaan. Dit artikel bespreekt zes maatregelen die de diepte en de lengte van de recessie kunnen beperken.

Depressie dreigt; Afzet kun je stimuleren, Het Financieele Dagblad, 25 november 2008

[2008] Absurde begrotingsregel

Hoe crisisbestendig is de meerjaren-politiek (2009-2011) van het kabinet Balkenende–Bos? Dat is geen gekke vraag nu de internationale financiële crisis zich steeds verder openbaart. Een daardoor gedreven recessie zal heviger én langduriger zijn dan bij recente economische golfbewegingen. Hier ligt de zwakte van de begrotingsregels die dit kabinet zichzelf opgelegd heeft. Dit artikel bespreekt deze regels en geeft de gevaren ervan aan.

Absurde begrotingsregel moet snel van tafel, Het Financieele Dagblad, 23 september 2008

[2008] Bos gunt AOW-ers zelfs geen fooi meer

Wouter Bos wilde niet dat het verschil tussen arm en rijk zou groeien. Toch gebeurt dit nu onder het kabinet Balkenende-Bos voor het tweede achtereenvolgende jaar.

Bos gunt AOW-ers zelfs geen fooi meer, de Volkskrant, 17 september 2008

[2008] Collectieve uitgaven: Nederland 1970-2007

 

Dit artikel beschrijft de omvang en ontwikkeling van de Nederlandse collectieve uitgaven van 1970-2007 in verhouding tot de omvang van het nationaal inkomen (BBP). Ook is de politieke kleur van regeringen die de veranderingen teweeg brachten in kaart gebracht.

De collectieve uitgaven in Nederland: wie was aanjager voor de groei en afname tussen 1970 en nu?, Spanning, 10/3 (mei), blz. 17-19.

[2008] Collectieve inkomsten en overheidsschuld 1970-2008

Collectieve inkomsten en overheidsschuld in Nederland, Spanning, 10/5 (maart 2008): 11-15

De geleidelijke vermindering van het Nederlandse overheidstekort van 1983-2007 (versterkt na 1995) is hoofdzakelijk te verklaren uit de uitverkoop van staatsbedrijven. De ministers Kok (PvdA) en Zalm (VVD) privatiseerden belangrijke delen van de Nederlandse economie; daardoor leken ze het financieel goed te doen. Maar het vermogen van de Nederlandse staat (het vermogen van ons samen) schoot hier niets mee op. Een echt financieel kunststuk werd uitgehaald onder de vermaledijde sociaal-democratische PvdA-premier Den Uyl in de jaren 1970. Onder zijn bewind bereikte de staatschuld een nooit eerder of later bereikt minimum (voor zover de statistieken teruggaan) terwijl tegelijkertijd het bezit aan bedrijven relatief het drievoudige van thans was. Ook was de belastingdruk vrijwel gelijk aan die onder Zalm.

Collectieve inkomsten en overheidsschuld in Nederland, Spanning, 10/5 (maart 2008): pag. 11-15.

[2007] Stop hypotheekrenteaftrek voor hoogste inkomens

Het Nederlandse systeem van hypotheekrenteaftrek is onrechtvaardig. Eigen woningbezitters krijgen een gigantische korting op de belastingen die huurders niet krijgen. En binnen de groep eigen woningbezitters worden de hogere inkomens nog eens fors extra bevoordeeld. Zo wordt de progressie in het Nederlandse belastingtarief voor een groot deel ongedaan gemaakt.

Stop hypotheekrenteaftrek voor hoogste inkomens (met Ewout Irrgang), de Volkskrant, 4 december 2007

[2006] Internationale belastingconcurrentie

Om aantrekkelijk te blijven voor multinationale ondernemingen zouden landen gedwongen worden om een zo laag mogelijk belastingtarief voor deze bedrijven te hanteren. De bevolking heeft er alle belang bij dat regeringen en vakbonden een dergelijke concurrentieslag tussen landen tegen gaan. Belastingconcurrentie dreigt samen met andere belastingtrends het hart van de verzorgingsstaat te treffen. Tegen deze achtergrond beschrijft dit artikel de verandering van de Nederlandse belastingstructuur in de afgelopen decennia in vergelijking met het gemiddelde van de vijftien landen van de ‘oude’ Europese Unie (de “EU-15”) en van de dertig OECD-landen.

Aan de vooravond van internationale belastingconcurrentie? Nederlandse belastingen 1970-2004 in internationaal perspectief, Spanning, 8/9, 2006, pag. 6-8.

[2003] Alle schuld aflossen is onbenullig

De staatsschuld aflossen is stompzinnig in tijden van recessie. Ouderen, jongeren en toekomstige generaties wordt daarmee geen dienst bewezen. De overheid moet de economie in een recessie juist stimuleren.

Alle schuld aflossen is onbenullig, de Volkskrant (Forum), 8 april 2003.

[2002] Recessie eerste test voor euro

Net als de euro onze portemonnee gaat inglijden, spant het. Kunnen de afspraken die vastgelegd zijn in de Europese monetaire unie-verdragen van Maastricht (1992) en Amsterdam (1997) overeind blijven, of moeten ze het afleggen bij de eerste praktijktest? Die test is niet het omwisselingsgedoe van guldens in euro’s, maar de economische recessie die zich aandient – dat deze samenvalt met het verschijnen van fonkelnieuwe eurobiljetten is wrang toeval.

Recessie eerste test voor euro, Trouw (Podium), 2 januari 2002 (herdrukt in Factor D, kwartaalblad voor het economie-onderwijs en zijn didactiek, 0/1, 2003, pp. 3-4).

[2001] EU vergeet economische democratie

De Europese Unie kent niet alleen een democratisch gat op politiek gebied, ook de economie wordt bepaald door een elite. Consumenten en werknemers hebben geen enkele invloed op de economische machthebbers: de marktkrachten regeren. Terecht dus dat er bij elke Europese top weer demonstranten opduiken.

EU vergeet economische democratie, Trouw (Podium), 18 december 2001.

[2001] Democratie hoort zich ook uit te strekken tot de economie

Van volwaardige democratie kan pas sprake zijn als deze zich niet beperkt tot het domein van de politiek. Ook de economie moet aan democratische controle worden onderworpen en dat is precies waar het veel betogers tegen de globalisering om gaat.

Democratie hoort zich ook uit te strekken tot de economie, de Volkskrant (Forum), 13 december 2001

[1999] Loonmatiging helpt het kapitaal, niet de arbeid

Wie de Nederlandse economie ‘sterk’ noemt, kijkt naar de cijfers van het kapitaalinkomen. De gunstig beoordeelde werkloosheidscijfers zijn sterk gecamoufleerd. Ondanks de jaarlijkse arbeidproductiviteitsstijging hebben werknemers de afgelopen twintig jaar hun inkomen nauwelijks vooruit zien gaan. De achteruitgang van de minimumuitkeringen is barbaars.

Loonmatiging helpt het kapitaal, niet de arbeid, Solidariteit, 93, november 1999, pag. 4-5.

[1999] Europese Unie lijdt aan democratisch tekort

Met de euro drukken Europese staten hun financiële eenwording door, maar sociaal-economisch gaan ze elkaar harder beconcurreren dan ooit. Mens en milieu worden de dupe tenzij er ook een democratische politieke eenwording komt.

Europese Unie lijdt aan democratisch tekort, de Bazuin 82/10, 14 mei 1999, pag. 22-25.

[1999] Bond zit op de stoel van werkgevers

[Vervolg op 1998 “Loonmatiging levert geen werk op”]

Bond zit op de stoel van werkgevers, Zeggenschap; tijdschrift over arbeids­ver­houdingen, 10/1, 1999, pag. 54-55.

[1998] De prijs van de euro – inleiding

Inleiding op het boek. Bevat tevens de tekst van het door 70 economen ondertekende manifest uit 1997 tegen de vormgeving van de monetaire unie — met hun namen.

De prijs van de euro – inleiding (met Kees Vendrik en Robert Went), in Reuten, Vendrik & Went (eds), De Prijs van de euro, Amsterdam: Van Gennep, 1998, pag. 7-11.

[1998] We zijn pas bij het voorgerecht {over de EMU}

In een redactioneel van ESB (uit 1998) bespreken Keuzenkamp en De Ruyter van Steveninck het boek ‘De prijs van de euro – de gevaren van de Europese monetaire unie’ (redactie Reuten, Vendrik Went). “Mosterd na de maaltijd”, zo betitelen zij het. Kennelijk achten zij het nu tijd voor een dutje. Maar met de huidige EMU komt slechts een voorgerecht ter tafel. Ook de ESB-redactie moet dus nog even wakker blijven.

We zijn pas bij het voorgerecht (met Kees Vendrik en Robert Went), Econo­misch Statistische Berichten, 83/4153, 22 mei 1998, pag. 420-21.

[1999] Loonmatiging heeft alleen het kapitaalinkomen vergroot

[Vervolg op 1999 “Bond zit op de stoel van werkgevers” en op 1998 “Loonmatiging levert geen werk op”.] Van de redactie ‘Zeggenschap’: “In Zeggenschap woedt al enige tijd een discussie tussen vakbondseconomen en kritische economen of loonmatiging nu wel of geen werk oplevert. Geert Reuten betoogt het laatste, en toont dat grafisch aan.”

Loonmatiging heeft alleen het kapitaalinkomen vergroot, Zeggenschap; tijdschrift over arbeids­ver­houdingen, 10/4, 1999, pag. 46-49.

[1998] Loonmatiging levert geen werk op

Voor kapitaalbezitters is het Nederlandse poldermodel een succes, maar loonafhankelijken hebben minder reden tot juichen. Sinds begin jaren 1980 zijn de reële lonen nauwelijks gestegen (gemiddeld 0,1 procent) terwijl de werkloosheid gerekend in arbeidsjaren onverminderd hoog bleef (15 procent). Een inhaalmanoeuvre met de lonen, vooral nu ons een recessie wacht, is dan ook hard nodig. Dat zal de recessie dempen en de werkgelegenheid minder onder druk zetten.

Loonmatiging levert geen werk op, Zeggenschap; tijdschrift over arbeidsver­houdingen, 9/4, 1998, pag. 8-11.

[1997] Met deze EMU kiest Europa verkeerde weg

Gepubliceerd in de Volkskrant van 13 februari. Nieuwsberichten hierover in o.a. Trouw, Het Parool, Het Financieele Dagblad, de Volkskrant, Algemeen Dagblad, de Telegraaf, NOS-Journaal, ANP-nieuwsdienst, 12 tot 14 februari 1997; diverse discussiebijdragen in genoemde dagbladen.

De Economische en Monetaire Unie die nu op stapel staat [1999], legt niet de basis voor een moderne Europese sociale welvaartsstaat, maar zal daarentegen tot meer werkloosheid en sociale spanningen leiden.

Met deze EMU kiest Europa verkeerde weg (met Kees Vendrik en Robert Went; meeondertekend door 70 economen), de Volkskrant (Forum), 13 februari 1997. Herdrukt in: Jaarboek Koninklijke Vereniging voor de Staathuishoudkunde 1996/97, pag. 33-38.

[1997] Bedenkers EMU vergeten de mensen

Verklaring van 330 Europese economen.

Bedenkers EMU vergeten de mensen; open brief aan Europese regeringsleiders (met Kees Vendrik en Robert Went; meeondertekend door 330 Europese economen), de Volkskrant (Forum), 12-6-1997.

Eveneens gepubliceerd in onder andere: l’Echo (16-6), The Gardian (13-6), Il Manifesto (12-6), The Sunday Business Post (22-6), La Wallonie (13-6). Ingekorte versie in o.a.: Information, (12-6), Público (12-6), Le Soir (13-6), Il Sole 24 Ore (12-6).  [Commentaren en nieuwsberichten in o.a.: Éco-Soir (13-6), The Gardian (12-6), Het Parool (12-6) RTBF (13-6), De Standaard (13-6), de Telegraaf (13-6), Trouw (13-6), La Wallonie (16-6)]